Kısa cevap: Sarmal sistemler, lamellerin açıklığın üstündeki kutuda bir mil etrafına sarılarak açıldığı kapama sistemleridir. Galvaniz çelik kepenk, alüminyum kepenk ve alüminyum panjur bu gruptadır. Kullanım alanını daraltmadan güvenlik, ısı-ses yalıtımı ve motorlu kullanım konforu sağlar; mağaza, depo, sanayi ve konut cephelerinde uygulanır.
Bir dükkânın gece kapanan kepengi, bir deponun sevk kapısı ya da bir apartman dairesinin pencere panjuru; dışarıdan bakıldığında farklı ürünler gibi görünse de hepsi aynı mekanik prensiple çalışır. Bu yazıda sarmal sistemlerin nasıl çalıştığını, hangi parçalardan oluştuğunu, hangi ürünün hangi ihtiyaca uygun olduğunu ve satın almadan önce nelere dikkat edilmesi gerektiğini ayrıntılı olarak ele alıyoruz.
Sarmal sistem nasıl çalışır?
Sarmal sistemin temeli, birbirine geçmeli olarak kilitlenen yatay lamellerdir. Lameller açıklığın iki yanındaki dikme raylarında yukarı-aşağı hareket eder. Sistem açılırken lameller, açıklığın üst kısmındaki kutunun içinde yer alan mile sarılır; kapanırken aynı mil ters yönde dönerek lamelleri raylar boyunca aşağı bırakır. Kapı kanadı gibi dışa ya da içe doğru bir açılma alanı gerekmediği için önündeki ve arkasındaki alan tamamen kullanılabilir kalır.
Temel bileşenler
- Lamel: Açıklığı kapatan yatay profil. Malzemesine göre galvaniz çelik, ekstrüzyon alüminyum veya poliüretan dolgulu alüminyum olabilir.
- Mil ve kutu: Lamellerin sarıldığı mil ve onu çevreleyen kutu. Kutu, dar bir lento payıyla açıklığın üstünde toplanır.
- Dikme rayı: Lamelleri iki yandan yönlendiren ve rüzgâr ile zorlamaya karşı tutan ray. Fırça conta, sürtünmeyi ve toz girişini azaltır.
- Tahrik: Manuel (kayış, makara, kol) ya da motorlu (tüp motor, santral motor, yan motor) çalışma.
- Kumanda ve emniyet: Uzaktan kumanda, anahtarlı buton, akıllı telefon kontrolü; fotosel, alt emniyet bandı ve engel algılama gibi güvenlik ekipmanları.
Bu bileşenlerin her biri açıklığın ölçüsüne ve kullanım senaryosuna göre seçilir. Pack Door, sarmal sistemleri Tuzla'daki üretim tesisinde ölçüye özel üretir; standart bir ölçüyü açıklığa zorlamak yerine lamel boyu, mil çapı ve kutu ölçüsü projeye göre belirlenir.
Sarmal sistem türleri nelerdir ve birbirinden farkı ne?
Pack Door'un sarmal sistemler grubu üç üründen oluşur. Üçü de aynı sarılma prensibiyle çalışır; farkları malzeme, lamel ölçüsü ve hedeflenen kullanım alanındadır.
| Ürün | Lamel malzemesi ve ölçüsü | Öne çıkan özellik | Tipik kullanım |
|---|---|---|---|
| Galvaniz çelik kepenk | Sıcak daldırma galvanizli çelik; 77 / 97 / 115 mm, 0,75–1,20 mm et kalınlığı | Yüksek darbe ve hırsızlık direnci, 2,00 mm dikme rayı | Depo, fabrika, cadde mağazası, OSB hangarı |
| Alüminyum kepenk | Ekstrüzyon veya roll-form alüminyum; 55 / 77 / 100 mm | Paslanmaz, hafif, eloksal ve RAL renk seçeneği | Mağaza vitrini, plaza girişi, kıyı tesisleri |
| Alüminyum panjur | Poliüretan dolgulu alüminyum; 37 / 39 / 45 / 55 mm | Isı yalıtımı, mahremiyet, ışık kontrolü, 20+ renk | Konut, villa, ofis ve otel pencereleri |
Kepenk ile panjur arasındaki temel ayrım
Kepenk, genellikle kapı ve vitrin gibi geniş açıklıklar için tasarlanır ve önceliği fiziksel güvenliktir. Panjur ise pencere ölçeğindeki açıklıklarda ısı yalıtımı, gün ışığı yönetimi ve mahremiyet sağlar. Galvaniz çelik kepenkte de poliüretan dolgulu lamel seçeneği bulunur; bu seri, mağaza ve garaj gibi alanlarda güvenlik ile yalıtımı birleştirir. Panjur tarafını ayrıntılı incelemek isteyenler panjur sistemlerinin hangi ihtiyaca çözüm sunduğunu anlatan yazımıza göz atabilir.
Sarmal sistemler nerelerde kullanılır?
Sarmal yapı, açılma alanı gerektirmediği ve kutu içinde kompakt biçimde toplandığı için çok farklı yapılarda uygulanabilir:
- Perakende: Cadde mağazaları, eczaneler, butikler ve AVM servis koridorları. Delikli veya pencereli lamellerle mağaza kapalıyken de vitrin teşhiri sürdürülebilir.
- Depo ve lojistik: Forklift ve palet trafiğinin olduğu sevk kapıları, antrepo rıhtımları. Burada darbeye dayanıklı galvaniz çelik kepenk öne çıkar.
- Sanayi: Fabrika girişleri, otomotiv servisleri, OSB hangarları. Geniş açıklık ve rüzgâr yükü için 115 mm lamel ve güçlü mil-motor kombinasyonu kullanılır.
- Yüksek güvenlik noktaları: Kuyumcu ve döviz büroları. Kalın etli çelik ya da kalın etli ekstrüzyon alüminyum lamel, güçlendirilmiş kilit profiliyle birlikte uygulanır.
- Kıyı ve nemli ortamlar: Tuzlu hava, nem ve kimyasal buhar bulunan bölgelerde paslanmayan alüminyum kepenk daha uzun yüzey ömrü sunar.
- Konut: Pencerelerde panjur, villa garajlarında poliüretan dolgulu lamelli ve sessiz tüp motorlu kepenk.
Sarmal sistem seçerken nelere dikkat edilmeli?
Doğru sistem; açıklığın ölçüsü, kullanım sıklığı, güvenlik beklentisi ve çevre koşullarının birlikte değerlendirilmesiyle belirlenir. Keşif öncesinde aşağıdaki soruların cevabını netleştirmek süreci hızlandırır:
- Öncelik nedir? Hırsızlığa karşı koruma mı, ısı-ses yalıtımı mı, vitrin görünürlüğü mü? Güvenlik önceliğinde kalın etli galvaniz çelik, yalıtım önceliğinde poliüretan dolgulu lamel öne çıkar.
- Açıklık ne kadar geniş ve rüzgâra ne kadar açık? Geniş ve rüzgârlı açıklıklarda 97–115 mm lamel ve sanayi tipi motor seçilir; gerekirse ara dikme eklenir.
- Günde kaç kez açılıp kapanacak? Sık çevrimli kapılarda yüksek çevrimli santral motor ve paraşüt fren eklenmesi önerilir.
- Ortam koşulları nasıl? Kıyı, nem veya kimyasal buhar varsa alüminyum değerlendirilmelidir.
- Cephe ve kurumsal kimlik beklentisi var mı? RAL toz boya veya eloksal seçenekleri, cephe ve doğrama renkleriyle uyum için planlanmalıdır.
- Elektrik kesintisinde nasıl açılacak? Manuel açma mekanizması, gerekirse akü ünitesi veya dışarıdan erişimli anahtarlı acil açma kutusu baştan projeye dahil edilmelidir.
Sahadan not: Keşifte ilk baktığımız şeylerden biri lento payıdır; yani açıklığın üstünde kutunun yerleşeceği boşluk. Kutu yeri yetersizse kutu cepheye dıştan monte edilir ya da açıklık yüksekliğinden pay verilir. Bu karar baştan verilmezse montaj günü sürprizlerle karşılaşılır. İkinci kritik nokta zeminin terazisidir; eğimli bir eşikte alt lamel tam oturmaz, alttan boşluk kalır ve hem güvenlik hem yalıtım zayıflar.
Sık yapılan hatalar
- Sadece ölçüye bakarak ürün seçmek: Aynı ölçüdeki iki açıklık, biri sakin bir sokakta diğeri rüzgâra açık bir hangarda olduğunda farklı lamel ve motor gerektirir.
- Motoru düşük seçmek: Lamel ağırlığına göre yetersiz torklu motor, zorlanarak çalışır ve ömrü kısalır.
- Emniyet ekipmanlarını opsiyon gibi görmek: Fotosel ve alt emniyet bandı, motorlu sistemlerde kişi ve araç güvenliği için temel ekipmandır.
- Manuel açma çözümünü unutmak: Elektrik kesintisinde içeride kalmak ya da dükkânı açamamak, en sık duyulan şikâyetlerdendir.
- Bakımı ertelemek: Ray temizliği ve ayar kontrolü yapılmayan sistemlerde ses artar, motor yük altında çalışır.
- Sıradan kepengi yangın bölmesi sanmak: Yangın kompartımanı gereken açıklıklarda standart kepenk değil, EI sınıflı yangına dayanıklı kepenk kullanılmalıdır.
Sık sorulan sorular
Sarmal sistem ile seksiyonel kapı arasındaki fark nedir?
Sarmal sistemde dar lameller bir mile sarılarak kutuda toplanır. Seksiyonel kapıda ise geniş paneller tavana doğru raylar üzerinde kayarak yatay konuma geçer. Sarmal sistem lento ve tavan alanını daha az kullanır; seksiyonel kapı ise genellikle daha yüksek ısı yalıtımı hedeflenen endüstriyel ve garaj uygulamalarında tercih edilir.
Manuel sarmal sistem sonradan motorlu hale getirilebilir mi?
Çoğu durumda evet. Panjurlarda mevcut mile uygun tüp motor takılarak dönüşüm yapılabilir ve genellikle kutu değişimi gerekmez. Kepenklerde ise lamel ağırlığına ve mil yapısına göre uygun motor tipi keşifte belirlenir.
Sarmal sistem montajı ne kadar sürer?
Tek kepenk montajı saha hazırlığına göre genellikle aynı gün tamamlanır; tek pencere panjur montajı ise yaklaşık 3–4 saat sürer. Çok kapılı veya çok pencereli projelerde takvim keşif sonrası netleşir.
Hangi bölgelerde hizmet veriliyor?
Pack Door, Tuzla merkezli olarak İstanbul'un 39 ilçesinde servis ağıyla çalışır ve 7/24 arıza hattı sunar. Kocaeli, Ankara, İzmir, Bursa, Tekirdağ ve Sakarya başta olmak üzere Türkiye genelinde proje bazlı hizmet verilir.
Sonuç ve sonraki adım
Sarmal sistemler; galvaniz çelik kepenk, alüminyum kepenk ve alüminyum panjur olarak üç ana üründe toplanır ve hepsi alanı daraltmadan açıklığı kapatma prensibine dayanır. Doğru seçim, güvenlik ve yalıtım önceliği, açıklık ölçüsü, rüzgâr yükü, günlük çevrim sayısı ve ortam koşullarının birlikte değerlendirilmesiyle yapılır. 24 yılı aşkın tecrübe ve 15.000'i aşkın projeyle edinilen saha bilgisini açıklığınıza uygulamak için ücretsiz keşif talebi oluşturabilir, ölçü ve fotoğraf paylaşarak ortalama 1 saat içinde ön teklif alabilirsiniz.
